محمد مهريار
612
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
است و با اين عنوان نواحى بسيارى در ايران نامبردار مىباشد . در مورد نام اين ديه نكتهء ديگرى هم هست كه آن را با ضم « كاف » تازى و تشديد « ر » تلفظ مىكنند و بايد توجه داشت كه اين صورت تلفظ موجب جدايى آن از اصل كرويه به فتح اول نيست ، بلكه صورت تطور يافتهء آسان ديگرى است از همان واژه و به جهت پيوند آن با « اويه » به صورت كرويه به ضم اول و تشديد ثانى تلفظ مىشود . ولى در معناى آن تغييرى حاصل نمىشود . در سرشمارى 1375 آن را كهرويه ضبط كردهاند . اين صورت تلفظ مؤيد وجهى است كه ذكر شد و تقطيع آن چنين است : « كهر + ا + يه » . « كهر » همان است كه در كهريز آمده است و كهريز و كاريز و كاهريز هرسه به همين معنى قنات است و جزء دوم « ا » همان « او » اوستايى است كه امروز هم شايع و رايج است و جزء سوم « يه » پسوند نسبت است . يعنى جايى كه قنات آب است . به اين نام اسامى بسيارى از ديهها نامبردار است . از آن جمله كرويه ( بندر لنگه ، بهبهان ) . « 1 » كره Kare ( h ) كره نام ديهى است در دهستان سميرم پايين از شهرستان شهرضا . اين ديه در حد خود ديهى بزرگ و معتبر است و در سال 1345 ( سال آمارى ما ) « 2 » 487 نفر جمعيت داشته . روستاهاى ناحيت شهرضا به حكم اينكه همگى از قنات بايد مشروب شود ناحيتى است كه شكوفايى اقتصادى چندانى ندارد و در آينده نيز نمىتوان براى آنها پيشبينى كرد . در اين ديه اثر تاريخى وجود ندارد و در ناحيت شهرضا نشانهاى از تمدن كهن به چشم نمىخورد . شيوههاى معيشت و كيفيات ساختمان و آثار ديگرى كه دال بر قدمت پايدار آنها باشد وجود ندارد . نيمزبان و لهجهء خاصى نيز در ديههاى آن نمىتوان پيدا كرد . فقط يك شيوهء تكلم و يا آهنگ زبان نزد مردم هست كه آنها را از ديگران ممتاز مىدارد و مىتوان فكر كرد كه بقيت و صبغهء يك گويش كهن است كه از بين رفته است و رنگ آن باقى مانده است . بههرحال كموبيش قدمت آن از نام برخى ديهها معلوم مىشود از جمله هوك ،
--> ( 1 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . همين مدخل . ( 2 ) - ن . ك . به نشريهء شمارهء 289 ، مركز آمار ايران ، ص 56 .